Typering van meniscus letsels

Er zijn diverse soorten scheuren mogelijk:

   1. vertikale lengtescheur (buckethandle tear) die soms de oorzaak is van een slotknie
   2. flapscheur (flaptear)
   3. dwarse of radiaire scheur (radial tear)
   4. horizontale lengtescheur (horizontal cleavage tear)
   5. complexe scheur waarbij geen duidelijk patroon herkenbaar is.
 
Degeneratieve scheuren in het middenhoorn gedeelte van de buitenmeniscus kunnen soms gepaard gaan met een in grootte wisselende zwelling in de gewrichtsspleet.
De zwelling wordt veroorzaakt door een cyste (met vocht gevulde holte) en ontstaat door een zwakke plek in het kniekapsel waar doorheen het slijmige vocht zich tot buiten het kapsel verplaatst. De cyste komt alleen voor bij de buitenmeniscus. Een MRI kan de relatie tussen de meniscus en de cyste goed aantonen. Op de MRI geven de pijlen de grootte van de meniscuscyste aan.
Op de foto van de knie is de zwelling (meniscuscyste) goed te zien.
De behandeling van de degeneratie van de meniscus en de cyste is een arthroscopie van de knie met gedeeltelijk verwijderen van het aangedane segment van de meniscus middenhoorn. Soms moet via een kleine huidsnede de cyste worden verwijderd. De operatie vindt in dagbehandeling plaats.

Een zwelling die in de knieholte wordt gezien is de popliteale cyste of Bakerse cyste. In aanleg is deze uitstulping van het knieslijmvlies (synovia) door een zwakke plek in het kniekapsel bij iedereen aanwezig, maar niet iedereen heeft vocht in de cyste. Op de foto is de relatie met de knie duidelijk zichtbaar. De zwelling bevindt zich diep in de knieholte maar kan soms zo groot zijn dat hij uitwendig kan worden waargenomen. De cyste wordt gevuld met vocht uit het kniegewricht zelf. Er wordt wel een signaalfunctie aan toegekend omdat de cyste soms een uiting is van degeneratieve meniscus letsels, kraakbeenletsel of andere oorzaken van hydrops in de knie. De cyste kan soms zo groot zijn dat hij druk op passerende zenuwen veroorzaakt. Soms barst de cyste waardoor een pijnlijke zwelling in de kuit ontstaat die lijkt op een thrombose van de kuit  hetgeen ook altijd moet worden uitgesloten. Behandeling van het letsel in het kniegewricht dat de hydrops veroorzaakt, heeft meestal tot gevolg dat de cyste spontaan verdwijnt. Slechts in uitzonderlijke gevallen wordt een Bakerse cyste operatief verwijderd. De kans op een recidief zwelling is ongeveer 20%.

Een andere oorzaak van zwelling is de ganglioncyste die op diverse manieren kan ontstaan. Meestal bevindt de zwelling zich aan de binnenzijde van de knie nabij het verloop van de hamstrings. Hij kan uitgaan van de hamstrings of van het kniekapsel. Als de cyste groot is en klachten veroorzaakt, kan hij worden leeggezogen, maar de kans op recidief is groot. De definitieve behandeling bestaat uit verwijdering van de cyste waarbij ook een kans op recidief bestaat maar deze is kleiner dan bij de aspiratie. Als er geen klachten zijn kan de cyste ongemoeid worden gelaten. Op de foto links is de relatie met de hamstrings (witte pijlen op de MRI) goed zichtbaar.

Een bijzondere vorm van meniscusdegeneratie wordt gezien bij de Chondrocalcinosis van de meniscus waarbij de meniscus zijn elastische eigenschappen verliest ten gevolge van kalkdeposities (calciumpyrofosfaat kristallen) in de meniscus en in mindere mate ook in het gewrichtskraakbeen. De meniscus kan dan makkelijker beschadigen. De exacte oorzaak van deze kalkneerslagen is onbekend.

Deze conditie van de knie wordt ook wel pseudo-jicht genoemd. Ontspoorde kraakbeencellen zijn waarschijnlijk de oorzaak van de kalkneerslag. De aandoening komt op oudere leeftijd voor maar wordt ook bij jongere patiënten gezien en meestal is er dan sprake van erfelijke factoren. De symptomen zijn gelijk aan die van een degeneratieve meniscus. Op een gewone röntgenfoto zijn de verkalkingen meestal goed te zien.
De digitale röntgenfoto links toont de verkalkingen in de beide menisci nog duidelijker. Er worden hier ook geringe arthrotische veranderingen gezien. Verwijdering van de menisci met een arthroscopie zal uiteindelijk een snelle arthrose veroorzaken. De finale en meest effectieve behandeling met betrekking tot vermindering van pijn en zwelling is uiteindelijk een prothese. Uiteraard dient dit zo lang mogelijk te worden uitgesteld. Op de foto rechts nog een voorbeeld van een complexe scheur in de binnenmeniscus achterhoorn met duidelijke degeneratieve kenmerken. Deze degeneratieve scheuren geven vooral klachten bij hurken en knielen. 

Op indicatie wordt in geselecteerde gevallen (voornamelijk jonge patiënten) wel eens een meniscustransplantatie verricht. Op de website meniscustransplantatie.nl kunt u daar meer over lezen.