Veel gestelde vragen

Hoe lang gaat een knieprothese mee?

De overlevingsduur van een prothese is met verstandig gebruik meer dan 15 jaar en wellicht nog langer met de laatste (3e) generatie prothesen. Lichaamsgewicht en activiteiten niveau hebben op de overleving van de prothese een groot effect.

Kan de prothese worden vervangen? En hoe vaak kan dit?

De losgeraakte knie prothese kan worden vervangen. Het functionele resultaat is bij een revisie operatie vaak wel minder ten aanzien van kniefunctie en kniebelastbaarheid. Theoretisch kan een knieprothese meerdere keren worden gereviseerd. De eerste verschijnselen van een loslating worden op een gewone röntgenfoto herkend. Het verdient dan ook aanbeveling om periodiek een röntgenfoto te maken.

Wat zijn de gevolgen van een infectie van de prothese?

Als de infectie binnen 6 weken na operatie optreedt en direct wordt behandeld met uitgebreid spoelen van de knie en het geven van antibiotica kan de prothese worden behouden. Indien een langere termijn verstrijkt, moet de prothese meestal worden verwijderd om later na volledige genezing van de infectie weer een nieuwe prothese te implanteren. Een geïnfecteerde prothese vereist vaak meerdere operatieve interventies om de botvlakken vrij van bacteriën te krijgen. Na een geslaagde re-implantatie van een knieprothese wordt gedurende ongeveer een half jaar een combinatie van antibiotica gegeven teneinde de nieuwe prothese te beschermen.

Hoe lang moet ik de krukken gebruiken?

De krukken moeten zo lang worden gebruikt tot dat er sprake is van een symmetrisch looppatroon met gelijke paslengte en een goede strekking van de knie. Meestal betekent dit dat de krukken minimaal 6 weken worden gebruikt, zeker buitenshuis! In de eerste 6 weken na de operatie zijn de kracht en coördinatie nog niet volledig hersteld en is de kans op een ongeluk (misstap, uitglijden, struikelen etc.) groot met problematische gevolgen voor de prothese. Vooral bij het gebruik van het openbaar vervoer en in omstandigheden met veel omstanders zijn de krukken een belangrijk signaal van een herstellende loopfunctie en wordt er niet snel tegen u aangelopen. Binnenshuis kan, als de operateur daar toestemming voor heeft gegeven, meestal al sneller zonder krukken worden gemobiliseerd maar hiervoor is geen vaste richtlijn aan te geven. Het is dan wel mogelijk een kop thee te dragen en de omstandigheden thuis zijn voor de patiënt natuurlijk goed bekend. Let vooral op gladde vloeren, vloerkleden en drempels in huis!

Wat is de minimum leeftijd voor een knieprothese? En is er een maximum leeftijd?

In feite is er geen echte minimum leeftijd voor een prothese. Indien een patiënt aan de criteria voldoet voor implantatie maakt diens leeftijd niet uit. Bij jonge patiënten wordt wel alles gedaan om het moment van implanteren van een prothese zo lang mogelijk uit te stellen. Het gaat per slot van rekening om kwaliteit van bewegen (en leven!). Indien een patiënt een goede algemene conditie heeft, bestaat er geen bovengrens. De comorbiditeit (hypertensie, doorbloeding been, diabetes, overgewicht (BMI > 35), schildklierfunctie e.d.) speelt overigens vaak wel een rol bij de indicatiestelling.

Ik heb na de operatie een verdoofd huidgebied aan de buitenzijde van mijn knie. Waardoor wordt dit veroorzaakt?

Ten gevolge van de huidincisie worden een aantal kleine zenuwtakjes doorgesneden die aan de voorzijde van de knie van de buitenzijde naar de binnenzijde kruisen. De zenuwtakken (ramus infrapatellaris van de Nervus Saphenus) lopen vlak onder de huid en kunnen niet worden gespaard. Het veroorzaakt meestal geen functionele klachten. Het verdoofde huidgebied wordt in de loop van enkele maanden kleiner. Zie ook de pagina over complicaties in deze rubriek artrose voor een afbeelding van het verloop van de zenuwen.

Zijn er problemen te verwachten bij de veiligheidscontroles op luchthavens?

Met de hedendaagse controles zal de prothese het beveiligingssysteem alarmeren. Meestal volstaat uitleg over de knieprothese maar het ontslaat u niet van een grondige inspectie. Het verdient aanbeveling om de behandelende specialist om een medische verklaring te vragen.

Mijn knie met prothese maakt klikkende geluiden. Waardoor komt dit en kan het kwaad?

Een knieprothese bestaat uit twee metalen oppervlakken met daartussen een polyethyleen tussenlaag. Deze oppervlakken veroorzaken de klikkende sensaties. De geluiden komen vooral in de beginfase voor als de spierkracht en spiercoördinatie nog op niveau moet worden gebracht. Hoewel de patiënt de geluiden als eng ervaart, veroorzaken zij geen schade aan de prothese. Ook langere tijd na de operatie kan de orthopeed bij voldoende ontspanning van spieren deze geluiden opwekken.

Moet ik antibiotica gebruiken bij een behandeling van de tandarts?

Hierover zijn de meningen verdeeld. Indien er ingrijpende behandelingen plaatsvinden (bij voorbeeld brug- of kroonbehandeling of bij drainage van een abces) verdient het aanbeveling wel antibiotica te gebruiken voor, tijdens en na de behandeling. Overleg in geval van twijfel altijd met de behandelend specialist.

mijn geopereerde knie met knieprothese doet pijn, waardoor wordt dit veroorzaakt?

Het is normaal dat op de avond van operatie de knie pijnlijk is. De eerste nacht valt ook vaak nogal tegen maar adequate pijnbestrijding is dan meestal effectief. Met een femoralisblok (zie bij arthroscopie) wordt alleen de voorzijde van het been verdoofd. De knieholte kan dan nog wel pijnlijk aanvoelen. Tegenwoordig wordt voor de pijn aan de achterzijde van de knie tijdens de operatie het achterste kniekapsel verdoofd (LIA technieken). Een andere oorzaak voor pijnklachten aan de binnenzijde van de knie in de eerste 2 tot 6 weken na operatie is de mediale collaterale band. Voor implantatie van de tibiacomponent wordt de mediale band gedeeltelijk losgemaakt. Deze pijn verdwijnt meestal vanzelf. Een andere oorzaak van pijn in de knieholte kan worden verklaard met een al langer bestaande flexiecontractuur (buig dwangstand). Een knie die voor de operatie niet geheel kon strekken geeft pijn in de knieholte als de volledige strekking wordt nagestreefd na implantatie van een prothese. Ook deze pijn verdwijnt in de loop van enkele weken.

Pijn in combinatie met koorts en onder andere wondlekkage is een reden om contact op te nemen met het ziekenhuis!

Mag ik met de prothese sporten?

Ook hierover zijn de meningen zeer verdeeld. Sportieve activiteiten met een behoorlijke impact op de prothese kunnen beter worden vermeden. Het kan de overlevingsduur van de prothese in negatieve zin beïnvloeden. Dit geldt bij voorbeeld voor voetbal, handbal, vechtsporten en hardlopen. Onder andere schaatsen, skiën, fietsen, zwemmen, golf, recreatief tennis en fitness zijn doorgaans niet schadelijk voor de prothese. Overleg de wens tot sportbeoefening altijd met de behandelende specialist. Hurken en knielen is doorgaans geen probleem met betrekking tot eventuele beschadiging van de prothese. Met name het knielen kan soms door de patiënt als eng worden ervaren.

Is de knieprothese operatie pijnlijk?

De implantatie van een prothese gaat met meer pijnklachten gepaard dan een arthroscopische ingreep. Er zijn echter diverse methoden om de pijn na operatie te bestrijden en u wordt hierover door de behandelend specialist (polikliniek orthopedie) en de anesthesist (polikliniek anesthesie) geïnformeerd. Vooral op de dag van operatie (avond en nacht) is de pijn meer uitgesproken maar goed te beheersen met adequate medicatie. Een belangrijke dag is de 3e dag na operatie want dan gaat het allemaal weer wat gemakkelijker met pijn en mobilisatie.

Kan na een osteotomie nog een prothese worden geïmplanteerd?

Ja. De osteotomie zorgt voor een betere stand van het been en heeft meestal geen negatieve gevolgen voor de prothese. Een osteotomie kan het besluit om een prothese te implanteren soms jaren uitstellen.

Ik bemerk enkele dagen na de osteotomie dat het onderbeen blauw verkleurt. Wat is hiervan de oorzaak?

Aansluitend aan een osteotomie (open én gesloten wigtechniek) is het normaal dat een haematoom onder de huid zich na enkele dagen openbaart. Dit haematoom zakt door de zwaartekracht naar beneden (soms tot boven de voetzool!) of in de richting van de kuitspieren en kan tijdelijk een verhoogde druk in het been veroorzaken met toename van pijnklachten. Het is belangrijk om de enkel en voet goed te blijven bewegen. Als er veel spanning in de kuitspieren aanwezig is moet een diep veneuze trombose worden uitgesloten. Neem in geval van twijfel altijd contact op met het ziekenhuis!

Moet het fixatie materiaal bij een osteotomie worden verwijderd?

Dat hangt af van eventuele klachten. Bij een open wig osteotomie naar X-been ligt de plaat met de schroeven aan de binnezijde van het scheenbeen waar alleen de huid het materiaal bedekt. Soms heeft de patiënt daar klachten van. Ongeveer 6 maanden na de operatie, als de osteotomie is genezen, kan het materiaal (in dagbehandeling) worden verwijderd. Bij de gesloten wig osteotomie naar X-been ligt de kram of plaat diep onder de spierlaag en veroorzaakt daar veel minder klachten.

Kan/mag ik eenmaal thuisgekomen na een prothese of osteotomie weer alles doen ?

Het verdient aanbeveling om het opbouwende schema vanuit de kliniek rustig voort te zetten tot zeker 6 weken na de operatie. Te lang staan en lopen kan een langdurige zwelling van de knie en het onderbeen veroorzaken en de revalidatie kost dan uiteindelijk meer tijd. Beweeg de knie voldoende zittend in een stoel of bij voorbeeld op een hometrainer (indien beschikbaar) en zorg er voor dat door het draaien met de enkel en voet de zwelling in het onderbeen vermindert. Een kleine verhoging onder het matras aan het voeteneind kan een zwelling ook gunstig beïnvloeden.